Tủy sống là một phần quan trọng của hệ thần kinh trung ương, chịu trách nhiệm truyền tín hiệu giữa não và các bộ phận khác của cơ thể. Chấn thương tủy sống (SCI) là tình trạng tủy sống bị tổn thương do tác động bên ngoài hoặc bệnh lý, dẫn đến mất chức năng thần kinh. Chấn thương tủy sống có thể ảnh hưởng đến vận động, cảm giác và chức năng thần kinh tự trị của cơ thể, trong trường hợp nặng có thể dẫn đến tàn tật vĩnh viễn.
1. Phân loại chấn thương tủy sống
Chấn thương tủy sống có thể được phân loại theo vị trí và mức độ nghiêm trọng của tổn thương:
① Vị trí tổn thương:
● Chấn thương cổ tủy (C1-C7): Thường ảnh hưởng đến vận động và cảm giác của cả bốn chi, tổn thương ở mức cao có thể gây liệt tứ chi (liệt toàn thân), tổn thương ở mức thấp có thể chỉ ảnh hưởng đến tay hoặc chân.
● Chấn thương tủy ngực (T1-T12): Chủ yếu ảnh hưởng đến chân, gây liệt nửa người và có thể đi kèm với các vấn đề về bụng, bàng quang và ruột.
● Chấn thương tủy thắt lưng (L1-L5) và chấn thương tủy cùng (S1-S5): Thường chỉ ảnh hưởng đến chân, bệnh nhân có thể gặp khó khăn trong việc đi lại hoặc mất kiểm soát một phần chân.
② Mức độ tổn thương:
● Tổn thương hoàn toàn: Tủy sống bị đứt hoàn toàn hoặc tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến mất cảm giác và chức năng vận động dưới khu vực bị tổn thương.
● Tổn thương không hoàn toàn: Tủy sống bị tổn thương một phần, bệnh nhân vẫn có thể duy trì một phần chức năng vận động hoặc cảm giác.
2. Các triệu chứng thường gặp của chấn thương tủy sống
① Mất chức năng vận động: Triệu chứng phổ biến nhất của chấn thương tủy sống là mất chức năng vận động ở các chi. Tùy vào vị trí và mức độ tổn thương, bệnh nhân có thể bị liệt tứ chi, liệt nửa người hoặc khó khăn vận động ở chân.
② Mất cảm giác: Mất cảm giác hoặc tê liệt dưới khu vực tổn thương là triệu chứng phổ biến tiếp theo. Bệnh nhân có thể mất khả năng cảm nhận cảm giác chạm, đau, nhiệt độ, thậm chí không có cảm giác với các kích thích bên ngoài.
③ Rối loạn chức năng thần kinh tự trị: Chấn thương tủy sống có thể dẫn đến rối loạn chức năng bàng quang và ruột, bao gồm tiểu không kiểm soát, táo bón hoặc khó khăn trong việc tiểu tiện. Ngoài ra, rối loạn điều chỉnh nhiệt độ cơ thể có thể xảy ra, khiến bệnh nhân cảm thấy khó chịu trong môi trường lạnh hoặc nóng.
④ Khó thở: Chấn thương tủy sống ở mức cao, đặc biệt là chấn thương cổ tủy, có thể ảnh hưởng đến cơ thở, gây khó thở. Trong trường hợp nặng, bệnh nhân có thể cần hỗ trợ thở máy.
⑤ Phản xạ bất thường: Chấn thương tủy sống có thể gây phản xạ bất thường, bao gồm phản xạ bệnh lý tăng cao như phản xạ gối, phản xạ mắt cá chân. Một số bệnh nhân có thể gặp co giật hoặc co thắt cơ không tự chủ.
⑥ Rối loạn chức năng tình dục: Chấn thương tủy sống cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục. Nam giới có thể gặp khó khăn trong việc cương cứng hoặc xuất tinh, phụ nữ có thể gặp giảm ham muốn tình dục hoặc các vấn đề về sức khỏe sinh sản.
Triệu chứng chấn thương tủy sống thay đổi tùy thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương, thường bao gồm mất chức năng vận động, rối loạn cảm giác, rối loạn chức năng thần kinh tự trị, và các vấn đề về hô hấp. Các chuyên gia từ Trung tâm Y tế Quốc tế Life nhấn mạnh rằng chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời rất quan trọng trong việc giảm triệu chứng và phục hồi chức năng. Với sự phát triển của các phương pháp tái sinh y học, triển vọng điều trị chấn thương tủy sống đang ngày càng được cải thiện, giúp bệnh nhân nâng cao chất lượng cuộc sống.