Tổng quan về bại não trẻ em

Bại não (cerebral palsy, CP) là một nhóm bệnh không đồng nhất, bao gồm các rối loạn vận động suốt đời ảnh hưởng đến trương lực cơ, tư thế và/hoặc vận động. Nguyên nhân do tổn thương não trong giai đoạn bào thai hoặc sơ sinh.

Mặc dù bại não không phải là bệnh thoái hóa thần kinh, nhưng khi trẻ lớn lên và hệ thần kinh trung ương phát triển đến tuổi trưởng thành, triệu chứng lâm sàng có thể thay đổi dần. Rối loạn vận động thể hiện ở khả năng chức năng và hạn chế hoạt động, mức độ nặng nhẹ khác nhau.

Các triệu chứng vận động chính thường đi kèm với nhiều vấn đề khác như rối loạn cảm giác, suy giảm trí tuệ, khó khăn trong giao tiếp và hành vi, động kinh và biến chứng cơ xương khớp. Đây là một trong những nguyên nhân gây tàn tật phổ biến nhất ở trẻ em.

Tình hình mắc bệnh trên toàn cầu và các quốc gia

Tỷ lệ mắc bại não trẻ em khác nhau giữa các khu vực. Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ mắc bại não ở trẻ sơ sinh sống vào khoảng 1% đến 5%. Ở các nước phát triển, tỷ lệ khoảng 2‰ đến 3‰, trong khi khu vực châu Á - Thái Bình Dương vào khoảng 1‰ đến 2,5‰. Tại Mỹ, mỗi năm có khoảng 25.000 ca mới, với tổng số bệnh nhân không dưới 400.000. Tại Trung Quốc, tỷ lệ mắc ở trẻ 0–6 tuổi là 1,8% đến 4%, mỗi năm tăng thêm khoảng 46.000 ca mới.

Tác hại chính

① Rối loạn vận động: Trẻ có thể kiểm soát vận động kém, nặng có thể không thể cầm nắm, đi lại, thậm chí không thể lật, ngồi, đứng hoặc nhai nuốt bình thường.

② Suy giảm trí tuệ: Khoảng 25%–80% trẻ bị chậm phát triển trí tuệ, ảnh hưởng đến khả năng học tập và nhận thức.

③ Động kinh: Khoảng 25%–50% trẻ bị kèm theo động kinh, cần được quản lý lâu dài.

④ Rối loạn cảm giác: Một số trẻ có thể gặp rối loạn thị giác, thính giác và ngôn ngữ, ảnh hưởng đến giao tiếp hàng ngày.

⑤ Biến dạng xương khớp: Tình trạng căng cơ bất thường kéo dài có thể dẫn đến co rút khớp, biến dạng chi và các vấn đề xương khớp khác.

Phương pháp điều trị mới

Liệu pháp tái tạo thần kinh dựa trên tế bào gốc là phương pháp đầy tiềm năng sau các liệu pháp truyền thống. Điều trị bằng tế bào gốc giúp sửa chữa thần kinh và tăng cường tính dẻo của não, mở ra cơ hội cải thiện vận động, nhận thức và chức năng thần kinh.

Phương pháp điều trị truyền thống

① Phục hồi chức năng: Bao gồm vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và ngôn ngữ trị liệu, nhằm nâng cao khả năng vận động, kỹ năng sinh hoạt hàng ngày và giao tiếp.

② Điều trị bằng thuốc: Sử dụng thuốc giãn cơ, giúp giảm co cứng cơ và kiểm soát cơn động kinh.

③ Phẫu thuật: Với các biến dạng cơ xương nặng, phẫu thuật chỉnh hình có thể cần thiết để cải thiện chức năng.

④ Dụng cụ hỗ trợ: Dùng nẹp chỉnh hình hoặc khung tập đi để hỗ trợ cải thiện vận động và khả năng độc lập của trẻ.

Kết luận

Các chuyên gia tại Trung tâm Y tế Quốc tế United Life cho biết, can thiệp sớm đóng vai trò then chốt trong điều trị bại não trẻ em. Trong giai đoạn sơ sinh và ấu thơ, não có tính dẻo cao, vì vậy phục hồi và điều trị kịp thời có thể cải thiện rõ rệt tiên lượng, giúp trẻ hòa nhập xã hội tốt hơn.