Tổng quan về tổn thương tủy sống

Tổn thương tủy sống (Spinal Cord Injury, SCI) là tình trạng tủy sống bị tổn thương do ngoại lực hoặc yếu tố bệnh lý khác, dẫn đến mất chức năng vận động, cảm giác và tự chủ. Tổn thương tủy sống có thể gây liệt một phần hoặc toàn bộ, tạo ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của bệnh nhân.

Tình hình mắc bệnh toàn cầu và tại các quốc gia

● Hoa Kỳ: Mỗi năm tại Mỹ có khoảng 12.000 ca mới tổn thương tủy sống, tỷ lệ mắc vào khoảng 15–40/100.000 dân.

● Châu Âu: Tỷ lệ mắc hàng năm tương tự Mỹ, phần lớn quốc gia dao động 20–40/100.000 dân.

● Trung Quốc và Ấn Độ: Tại các quốc gia châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, do tai nạn giao thông gia tăng nên tỷ lệ tổn thương tủy sống có xu hướng tăng. Tại Trung Quốc, số ca mới hàng năm khoảng 5–10/100.000 dân.

Tác hại chính của tổn thương tủy sống

① Mất chức năng vận động: Tổn thương tủy sống thường gây liệt chi, đặc biệt nếu xảy ra ở đoạn cổ có thể dẫn đến liệt tứ chi. Tổn thương đoạn ngực và thắt lưng thường gây liệt hai chân.

② Mất chức năng cảm giác: Vùng dưới chỗ tổn thương có thể mất cảm giác chạm, đau, nhiệt độ..., ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống.

③ Rối loạn chức năng thần kinh tự chủ: Tổn thương tủy sống ảnh hưởng đến tiểu tiện, đại tiện, chức năng sinh dục..., nhiều bệnh nhân phải phụ thuộc vào ống thông tiểu hoặc thiết bị hỗ trợ khác.

④ Vấn đề sức khỏe tâm lý: Mất chức năng vận động và cảm giác lâu dài dễ gây trầm cảm, lo âu, làm giảm khả năng thích ứng xã hội và chất lượng sống.

⑤ Vấn đề sức khỏe lâu dài: Bệnh nhân tổn thương tủy sống dễ gặp biến chứng loét tỳ đè, loãng xương, bệnh hô hấp..., làm tăng gánh nặng thể chất.

Phương pháp điều trị mới

Với sự tiến bộ của khoa học, các phương pháp như cấy ghép tế bào gốc, tái tạo thần kinh, kích thích điện thần kinh... đang dần được ứng dụng lâm sàng, mở ra hy vọng mới cho phục hồi chức năng tổn thương tủy sống.

Phương pháp điều trị truyền thống

① Xử trí giai đoạn cấp tính: Mục tiêu là giảm tổn thương thứ phát. Can thiệp sớm giúp giảm viêm và phù nề. Corticoid (như methylprednisolone) từng được sử dụng, nhưng hiệu quả còn gây tranh cãi.

② Phẫu thuật: Với tổn thương do chèn ép tủy, gãy xương hoặc trật khớp, phẫu thuật giúp khôi phục sự ổn định cột sống, giải phóng chèn ép và ngăn ngừa tổn thương thêm.

③ Điều trị bằng thuốc: Thuốc bảo vệ thần kinh, thuốc chống viêm và liệu pháp tế bào gốc đang cho thấy hiệu quả nhất định trong cải thiện chức năng thần kinh. Tuy còn trong giai đoạn thử nghiệm, nhưng mang lại hy vọng lớn.

④ Điều trị phục hồi chức năng: Bao gồm vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, trị liệu ngôn ngữ..., nhằm phục hồi chức năng, nâng cao khả năng tự chăm sóc. Trị liệu tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bệnh nhân thích nghi với lối sống mới.

Kết luận

Các chuyên gia tại Trung tâm Y tế Quốc tế United Life cho biết, tổn thương tủy sống là một bệnh lý nghiêm trọng ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của bệnh nhân, mỗi năm toàn cầu có hàng trăm nghìn ca mắc mới. Hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nhờ điều trị cấp tính, phẫu thuật, thuốc men và phục hồi chức năng, tiên lượng bệnh đã được cải thiện rõ rệt. Với sự phát triển của công nghệ tế bào gốc, tái tạo thần kinh và kích thích thần kinh, triển vọng điều trị trong tương lai sẽ ngày càng rộng mở, mang lại hy vọng nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân.