Ung thư tuyến tiền liệt là một khối u ác tính phát sinh từ tuyến tiền liệt, thuộc loại ung thư phụ thuộc hormone. Bệnh thường gặp ở nam giới trên 60 tuổi, tiến triển chậm nhưng tính ẩn cao. Giai đoạn đầu có thể không có triệu chứng rõ ràng, dễ nhầm lẫn với phì đại tuyến tiền liệt lành tính, thường chỉ được phát hiện khi có di căn xương hoặc biến chứng khác. Yếu tố gia đình, tuổi tác, chủng tộc và nồng độ androgen là những yếu tố chính ảnh hưởng đến bệnh.
Trên toàn cầu, tỷ lệ mắc ung thư tuyến tiền liệt cao ở Mỹ, Anh, Đức, Úc. Ở châu Á, tỷ lệ mắc bệnh tuy thấp hơn so với châu Âu và Mỹ, nhưng cùng với tuổi thọ tăng và tầm soát phổ biến, tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia Đông Nam Á như Malaysia, Singapore, Thái Lan... tỷ lệ mắc cũng có xu hướng gia tăng. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh dễ tiến triển sang giai đoạn muộn và di căn xa, đe dọa tính mạng.
Stadium I: Khu trú trong tuyến, không có triệu chứng rõ
Khối u giới hạn trong tuyến tiền liệt, kích thước nhỏ, chưa lan rộng, thường được phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khi PSA huyết thanh tăng cao. Tỷ lệ sống 5 năm khoảng trên 95%, điều trị chủ yếu bằng theo dõi hoặc phẫu thuật triệt căn.
Stadium II: Phát triển cục bộ, triệu chứng nhẹ
Khối u đã lan rộng trong tuyến tiền liệt nhưng vẫn chưa vượt qua bao tuyến. Có thể xuất hiện bất thường khi đi tiểu. Nếu được điều trị kịp thời, tỷ lệ sống 5 năm vẫn đạt khoảng 90%.
Stadium III: Vượt qua bao, xâm lấn tại chỗ
Khối u xuyên qua bao tuyến tiền liệt, xâm lấn các tổ chức lân cận như túi tinh. Triệu chứng nặng hơn, xuất hiện khó tiểu, tiểu ra máu hoặc khó chịu vùng chậu. Tỷ lệ sống 5 năm giảm xuống còn 60% - 70%.
Stadium IV: Di căn xa, triệu chứng toàn thân
Ở giai đoạn này, tế bào ung thư đã di căn đến hạch, xương, phổi và các cơ quan khác, xuất hiện đau xương, sụt cân cùng các triệu chứng toàn thân khác. Tỷ lệ sống 5 năm khoảng 30%, điều trị chủ yếu nhằm làm chậm tiến triển bệnh.
1. Biểu hiện tiểu tiện bất thường giai đoạn đầu
Triệu chứng sớm thường là tiểu đêm nhiều lần, dòng tiểu yếu, khó tiểu..., dễ bị nhầm với phì đại tuyến tiền liệt lành tính.
2. Tiểu gấp và tiểu buốt tái phát
Trong quá trình đi tiểu có cảm giác bỏng rát hoặc đau, một số bệnh nhân thường xuyên buồn tiểu gấp nhưng lượng nước tiểu mỗi lần không nhiều.
3. Bí tiểu và tiểu không hết
Bàng quang khó làm rỗng hoàn toàn, xuất hiện tình trạng tiểu ngắt quãng, nhỏ giọt, nặng có thể cần đặt ống thông tiểu.
4. Tiểu ra máu hoặc tinh dịch có máu
Khi tế bào ung thư xâm lấn mạch máu có thể xuất hiện tiểu máu không đau hoặc tinh dịch có máu khi xuất tinh, thường là dấu hiệu tiến triển của khối u.
5. Khó chịu vùng tầng sinh môn hoặc chậu
Một số bệnh nhân có cảm giác chèn ép hoặc đau âm ỉ vùng tầng sinh môn hoặc hạ vị, gợi ý khối u đã xâm lấn cấu trúc xung quanh.
6. Đau xương ngày càng tăng
Giai đoạn muộn thường xuất hiện đau cột sống thắt lưng, hông hoặc ngực, gợi ý tế bào ung thư đã di căn xương.
7. Suy giảm chức năng tình dục rõ rệt
Bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt thường có giảm ham muốn, rối loạn cương dương..., một phần do tâm lý, một phần do ức chế hormone.
8. Mệt mỏi, chán ăn
Khi khối u tiến triển, cơ thể rối loạn chuyển hóa, gây mệt mỏi kéo dài, sụt cân và giảm cảm giác thèm ăn.
9. Phù hoặc tê bì chi dưới
Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân có thể xuất hiện phù hoặc tê bì chi dưới, gợi ý tắc nghẽn bạch huyết hoặc chèn ép thần kinh.
10. Nhiễm trùng tiết niệu tái phát
Do khó khăn trong việc tiểu tiện gây tăng lượng nước tiểu tồn dư, dễ dẫn đến viêm niệu đạo, viêm bàng quang tái phát.
Các chuyên gia của Trung tâm Y tế Quốc tế Liên hợp Sinh mệnh nhắc nhở: Triệu chứng sớm của ung thư tuyến tiền liệt dễ bị bỏ qua, nam giới cần chú ý khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là người trung niên và cao tuổi. Khi phát hiện tiểu đêm nhiều, khó tiểu, tiểu ra máu... cần nhanh chóng đi khám và xét nghiệm PSA. Thông qua chẩn đoán đa chuyên khoa và các phương pháp điều trị tổng hợp bao gồm liệu pháp tái tạo miễn dịch tế bào, có thể nâng cao tỷ lệ sống, cải thiện chất lượng sống và làm chậm tiến triển bệnh.