Hoại tử chỏm xương đùi là bệnh lý do rối loạn tuần hoàn máu dẫn đến hoại tử xương, chủ yếu xảy ra ở vùng chỏm xương đùi, thường gặp ở người trẻ và trung niên từ 30–50 tuổi. Nguyên nhân bao gồm sử dụng corticosteroid, lạm dụng rượu, chấn thương hoặc các bệnh rối loạn chuyển hóa tiềm ẩn.
Trên phạm vi toàn cầu, bệnh được chẩn đoán nhiều tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc; các quốc gia Đông Nam Á như Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam cũng có nguy cơ mắc cao, đặc biệt phổ biến ở nhóm bệnh nhân mắc bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây tàn tật khớp suốt đời.
1. Đau sâu trong khớp háng
Bệnh nhân giai đoạn đầu thường cảm thấy đau âm ỉ sâu trong khớp háng, tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi. Đau có thể lan xuống mặt trong đùi hoặc mông, đặc biệt rõ vào ban đêm.
2. Đau tăng khi đứng hoặc đi lại
Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân cảm thấy đau rõ rệt ở khớp háng khi đứng lâu, lên xuống cầu thang, đi bộ nhiều, thường dẫn đến đi chậm hoặc đi khập khiễng.
3. Hạn chế vận động khớp háng
Khi bệnh nặng hơn, bệnh nhân gặp khó khăn trong các động tác như cúi người, ngồi xếp bằng, đi tất hoặc đi giày, cử động xoay trong, dạng ngoài hoặc gập háng bị hạn chế.
4. Dáng đi khập khiễng bất thường
Bệnh nhân giai đoạn trung bình hoặc muộn thường xuất hiện dáng đi "vịt" hoặc khập khiễng luân phiên, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và xã hội, thậm chí cần dùng nạng để giữ thăng bằng.
5. Đau khi ấn hoặc cảm giác lục khục ở háng
Khi thăm khám, có thể thấy điểm đau khi ấn ở vùng háng, một số bệnh nhân có cảm giác khớp háng "lục khục" hoặc "kẹt", cho thấy cấu trúc khớp đã bị tổn thương.
6. Yếu chi dưới bên bệnh
Nếu không được điều trị lâu dài, do rối loạn cấu trúc khớp dẫn đến teo cơ, giảm sức chống đỡ, biểu hiện bằng đứng không vững, yếu chi dưới.
7. Đau lan xuống khớp gối
Một số bệnh nhân xuất hiện đau hoặc khó chịu ở khớp gối, đặc biệt khi đi lại hoặc ngồi xổm, dễ bị nhầm với bệnh lý khớp gối đơn thuần, làm chậm chẩn đoán nguyên nhân thực sự từ chỏm xương đùi.
8. Đau nặng hơn về đêm, ảnh hưởng giấc ngủ
Do thay đổi huyết động và tăng áp lực trong xương, nhiều bệnh nhân đau dữ dội về đêm, khó ngủ hoặc thường xuyên thức giấc, làm giảm chất lượng cuộc sống đáng kể.
9. Khớp cứng sau vận động
Sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu đứng dậy, bệnh nhân thường cảm thấy khớp háng cứng, cần vận động một lúc mới linh hoạt trở lại.
10. Có thể xuất hiện song phương
Trong một số trường hợp, bệnh có thể đồng thời ảnh hưởng đến cả hai khớp háng, đặc biệt ở người dùng corticosteroid hoặc mắc bệnh tự miễn, triệu chứng càng rõ rệt.
Các chuyên gia tại Trung tâm Y tế Quốc tế United Life nhấn mạnh rằng, chẩn đoán sớm hoại tử chỏm xương đùi là cực kỳ quan trọng. Nếu xuất hiện triệu chứng đau háng kéo dài, khó đi lại, nên đến bệnh viện kiểm tra ngay. Các phương pháp điều trị mới như liệu pháp tế bào gốc mang đến hy vọng mới, can thiệp sớm giúp trì hoãn hoặc tránh thay khớp, phục hồi chất lượng sống bình thường.