Tổng quan về tổn thương sụn chêm

Hai sụn chêm trong khớp gối là đệm sụn sợi hình trăng lưỡi liềm, có nhiệm vụ giảm xóc và ổn định khớp. Tổn thương sụn chêm thường gặp ở vận động viên, lao động nặng hoặc người có thoái hóa khớp gối. Do xoắn cấp tính hoặc lao lực lâu dài gây rách sụn chêm, nếu không điều trị kịp thời sẽ gây đau kéo dài, sưng nề và hạn chế vận động, thậm chí tiến triển thành thoái hóa khớp.

Tình hình mắc bệnh toàn cầu

Các nước Âu - Mỹ

Tại Mỹ, mỗi năm có hơn 600.000 người đến khám vì rách sụn chêm, chủ yếu ở nhóm vận động viên và người trung - cao tuổi. Đức và Anh cũng báo cáo tỷ lệ cao các chấn thương khớp gối, trong đó tổn thương sụn chêm đứng hàng đầu, do hoạt động thể thao nhiều và áp lực khớp gối thường xuyên.

Các nước Đông Nam Á

Trung Quốc, Thái Lan, Philippines, Malaysia, Indonesia… những năm gần đây tỷ lệ tổn thương sụn chêm tăng rõ rệt, đặc biệt ở các đô thị có dân số già hóa. Riêng Indonesia mỗi năm ghi nhận trên 300.000 ca, trong đó một số bệnh nhân do điều trị không chuẩn dẫn đến rối loạn chức năng khớp mạn tính, gây gánh nặng y tế đáng kể.

Tác hại chính

1. Ảnh hưởng đến độ ổn định khớp

Sụn chêm là "bộ giảm xóc" của khớp gối, khi bị rách hoặc bong sẽ khiến khớp gối kém ổn định, dễ xuất hiện cảm giác khuỵu gối, đi không vững, nhất là khi leo cầu thang hoặc mang vác nặng.

2. Đau khớp kéo dài

Giai đoạn đầu có thể chỉ khó chịu nhẹ, nhưng khi tổn thương nặng hơn sẽ gây đau kéo dài, nhất là khi đi bộ, đứng lâu; trường hợp nặng đau về đêm khiến mất ngủ.

3. Gây tràn dịch và sưng khớp

Tổn thương khớp gối gây phản ứng viêm, dẫn đến tràn dịch khớp, sưng đau, thậm chí hạn chế gập duỗi, làm giảm nghiêm trọng phạm vi vận động, ảnh hưởng sinh hoạt.

4. Tăng nguy cơ thoái hóa khớp

Nếu tổn thương sụn chêm không được điều trị lâu dài, khớp gối bị mài mòn nặng, dễ dẫn đến thoái hóa khớp, phá hủy sụn khớp không hồi phục, trường hợp nặng cần thay khớp nhân tạo.

Phương pháp điều trị mới

Liệu pháp tế bào gốc

Liệu pháp tế bào gốc là một phương pháp mới trong điều trị tổn thương sụn chêm. Tiêm tế bào gốc trung mô vào khớp gối giúp thúc đẩy tái tạo tổ chức sụn chêm, cải thiện vi môi trường tại chỗ, làm chậm tiến trình thoái hóa, là lựa chọn ưu tiên cho bệnh nhân giai đoạn sớm và trung bình.

① Thúc đẩy tái tạo sụn và mô sụn chêm

② Cải thiện vi tuần hoàn và chuyển hóa tại khớp gối

③ Giảm đau và sưng mạn tính

④ Giảm nhu cầu phẫu thuật, kéo dài tuổi thọ khớp tự nhiên

⑤ Ít rủi ro phẫu thuật, phục hồi nhanh, phù hợp với vận động viên và bệnh nhân trung - cao tuổi

Phương pháp điều trị truyền thống

1. Phẫu thuật nội soi khâu sụn chêm

Sử dụng nội soi khớp để khâu trực tiếp vùng rách sụn chêm, giữ lại cấu trúc nguyên vẹn, là phương pháp quan trọng trong điều trị rách sụn ở vùng có mạch máu. Hồi phục nhanh, ít xâm lấn, nhưng cần xác định rõ vị trí và tình trạng tưới máu.

2. Cắt bỏ một phần sụn chêm

Với rách nặng hoặc vùng rách không thể khâu, có thể tiến hành cắt bỏ phần sụn bị hỏng qua nội soi. Biện pháp này giúp giảm đau và cảm giác kẹt khớp, nhưng lâu dài dễ thúc đẩy thoái hóa khớp.

3. Phục hồi chức năng và tập luyện

Kết hợp vật lý trị liệu như chườm lạnh, điện trị liệu, từ trị liệu… giúp giảm viêm; đồng thời rèn luyện cơ tứ đầu, tập thăng bằng để cải thiện ổn định khớp gối, hỗ trợ phục hồi sau phẫu thuật hoặc không phẫu thuật.

4. Điều trị hỗ trợ bằng thuốc

NSAIDs (thuốc kháng viêm không steroid) thường được sử dụng để giảm đau và viêm, nhưng không nên lạm dụng lâu dài. Tiêm axit hyaluronic hoặc dùng glucosamine có thể hỗ trợ làm chậm mài mòn khớp.

5. Y học cổ truyền

Châm cứu, xoa bóp, xông thuốc có thể giúp điều hòa khí huyết khớp gối, giảm đau, hỗ trợ điều trị. Một số bệnh nhân chọn kết hợp Đông - Tây y để đạt hiệu quả tốt.

Kết luận

Các chuyên gia tại Trung tâm Y tế Quốc tế United Life cho rằng, tổn thương sụn chêm không nên coi nhẹ. Việc phát hiện sớm và áp dụng liệu pháp tế bào gốc cùng với phục hồi chuẩn hóa có thể giúp trì hoãn thoái hóa khớp, tránh phải thay khớp nhân tạo. Điều trị đúng và quản lý phục hồi khoa học là chìa khóa để duy trì khớp gối khỏe mạnh.