Ung thư mắt bao gồm nhiều loại, như u nguyên bào võng mạc, u hắc tố màng bồ đào, ung thư tuyến Meibomius…, có thể gặp ở trẻ sơ sinh cho đến người cao tuổi. Trẻ em chủ yếu gặp u nguyên bào võng mạc, còn người lớn thường là u hắc tố màng bồ đào. Phương pháp điều trị chủ yếu dựa vào vị trí và giai đoạn phát triển của bệnh. Nếu trì hoãn điều trị, không chỉ gây mù lòa mà còn có thể di căn sang não hoặc gan, đe dọa tính mạng. Vì vậy, điều trị tích cực là chìa khóa để kéo dài sự sống và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Điều trị tế bào tái tạo miễn dịch là kỹ thuật tiên tiến, đã dần được áp dụng trong điều trị cá thể hóa chính xác ung thư mắt. Phương pháp này kích hoạt các tế bào T hoặc tế bào NK của chính bệnh nhân, nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư, có triển vọng trong việc kiểm soát sự phát triển khối u, ngăn ngừa tái phát, bảo vệ mô lành, đặc biệt phù hợp với tổn thương khó cắt bỏ triệt để hoặc có nguy cơ di căn.
① Khả năng loại bỏ khối u mạnh: Với các loại ung thư mắt ác tính cao hoặc dễ tái phát, tế bào miễn dịch có thể liên tục tấn công mô ung thư còn sót, nâng cao tỷ lệ kiểm soát tại chỗ.
② Phù hợp với điều trị bảo tồn nhãn cầu: Trong điều kiện an toàn, giúp giảm phạm vi phẫu thuật, bảo vệ chức năng thị giác.
③ Có thể kết hợp với liệu pháp khác để tăng hiệu quả: Như kết hợp với xạ trị, lạnh trị liệu, có thể nâng cao đáng kể tỷ lệ kiểm soát tại chỗ và thời gian sống.
Trong điều trị thực tế, bệnh nhân ung thư khi trải qua phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị thường đối diện với tình trạng suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng và phục hồi chậm. Để giúp bệnh nhân duy trì quá trình điều trị, nâng cao khả năng chịu đựng và chất lượng sống, cần xây dựng kế hoạch tái tạo miễn dịch theo từng giai đoạn.
● Phương án ngắn hạn: Thông qua truyền trả tế bào miễn dịch để nhanh chóng nâng cao miễn dịch, tăng hiệu quả điều trị ung thư.
● Phương án trung hạn: Giảm tác dụng phụ của các phương pháp truyền thống, thúc đẩy phục hồi cơ thể và hoàn thành phác đồ chuẩn.
● Phương án dài hạn: Thông qua tái tạo tế bào miễn dịch, tái tạo miễn dịch đường ruột, tái tạo vi lượng miễn dịch và dinh dưỡng miễn dịch để nâng cao toàn diện hệ miễn dịch, cải thiện chất lượng sống và kéo dài thời gian sống.
1. Xạ trị tại chỗ
Xạ trị là phương pháp cốt lõi trong điều trị ung thư mắt, đặc biệt với u hắc tố màng bồ đào khu trú. Các phương pháp thường dùng gồm cấy đồng vị phóng xạ (như I-125) và xạ trị định vị lập thể. Ưu điểm là chiếu xạ chính xác, bảo tồn nhãn cầu, phù hợp với bệnh nhân không muốn hoặc không thích hợp phẫu thuật. Thời gian điều trị ngắn, ít ảnh hưởng đến thị lực.
2. Cắt bỏ nhãn cầu
Với ung thư mắt giai đoạn muộn hoặc tổn thương ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực, cắt bỏ nhãn cầu là lựa chọn bắt buộc, nhất là khi khối u đã xâm lấn thần kinh thị giác hoặc phá hủy cấu trúc nhãn cầu. Dù tổn thất lớn, nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát di căn và kéo dài sự sống. Sau mổ có thể lắp mắt giả để cải thiện thẩm mỹ.
3. Điều trị quang đông laser
Với u nguyên bào võng mạc phạm vi nhỏ, ranh giới rõ hoặc một số u màng mạch, điều trị bằng laser quang đông có thể phá hủy chính xác tổn thương. Đây là phương pháp ít xâm lấn, hiệu quả tốt ở giai đoạn sớm, thường được dùng như điều trị bổ trợ.
4. Hóa trị
Hóa trị thường dùng cho ung thư mắt giai đoạn muộn hoặc có di căn toàn thân, cũng có thể dùng trước mổ để thu nhỏ khối u. Một số trẻ em được áp dụng hóa trị động mạch mắt, đưa thuốc trực tiếp vào hệ mạch máu nhãn cầu, vừa tăng hiệu quả tại chỗ vừa giảm tác dụng phụ toàn thân.
5. Điều trị nhắm trúng đích và gen
Với sự phát triển của y học chính xác, điều trị nhắm trúng đích dựa trên các đột biến gen đặc hiệu trong ung thư mắt dần được đưa vào lâm sàng. Ví dụ u hắc tố màng bồ đào có thể mang đột biến GNAQ, BAP1…, trong tương lai hy vọng có thể dùng thuốc ức chế. Hiện tại vẫn ở giai đoạn nghiên cứu, nhưng khi kết hợp miễn dịch tế bào có thể đạt hiệu quả đột phá.
6. Điều trị kết hợp Đông - Tây y
Y học cổ truyền có thể hỗ trợ nâng cao miễn dịch, giảm tác dụng phụ sau xạ trị, hóa trị, cải thiện chất lượng sống. Một số bệnh nhân kết hợp điều trị biện chứng Đông y, vừa kiểm soát tiến triển khối u, vừa nâng cao tinh thần, là hướng điều trị bổ trợ tiềm năng.
Các chuyên gia từ Trung tâm Y tế Quốc tế LifeLink cho biết, điều trị ung thư mắt cần xây dựng chiến lược đa chiều theo từng cá nhân. Liệu pháp tế bào tái tạo miễn dịch là đột phá, có triển vọng đạt hiệu quả tốt hơn trong bảo tồn nhãn cầu, kiểm soát khối u và kéo dài sự sống. Điều trị không nên trì hoãn, cần can thiệp sớm để cải thiện tiên lượng.