Ung thư mắt là các khối u ác tính xảy ra ở nhãn cầu hoặc các cấu trúc phụ cận, chủ yếu bao gồm u hắc tố mắt và u nguyên bào võng mạc. Bệnh có thể nguyên phát tại mắt hoặc do các loại ung thư khác di căn đến. Do cấu trúc mắt tinh vi, một khi xuất hiện ác tính sẽ không chỉ ảnh hưởng đến thị lực mà còn có thể lan vào nội sọ và toàn thân, nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng. Đối tượng mắc bệnh trải dài từ trẻ sơ sinh đến người cao tuổi, cần được đặc biệt chú ý.
Ung thư mắt trên toàn cầu tương đối hiếm gặp, nhưng tỷ lệ mắc có liên quan đến chủng tộc và khu vực. Ví dụ, u hắc tố mắt phổ biến hơn ở người da trắng, ít gặp ở người châu Á; trong khi u nguyên bào võng mạc ở trẻ em tại các nước đang phát triển thường phát hiện muộn, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
1. Tổn hại thị lực
Tác hại trực tiếp nhất của ung thư mắt là làm giảm thị lực. Khối u có thể chèn ép võng mạc, cản trở dẫn truyền ánh sáng, gây nhìn mờ, mất thị trường, cuối cùng dẫn đến mù lòa. Với trẻ em, nếu cả hai mắt đều bị ảnh hưởng, còn tác động đến học tập và chất lượng sống.
2. Phá hủy cấu trúc nhãn cầu
Khi khối u phát triển, cấu trúc nhãn cầu có thể bị phá hủy, gây biến dạng, lồi hoặc thậm chí vỡ nhãn cầu, vừa ảnh hưởng đến thẩm mỹ vừa dễ dẫn đến nhiễm trùng thứ phát, tạo gánh nặng thể chất và tâm lý.
3. Di căn nội sọ và toàn thân
Một số loại ung thư mắt như u hắc tố ác tính, u nguyên bào võng mạc có thể lan theo đường máu hoặc thần kinh đến não và các cơ quan khác, làm tăng độ khó trong điều trị và tỷ lệ tử vong.
4. Áp lực tâm lý và xã hội
Ung thư mắt không chỉ gây đau đớn thể chất mà còn thường kèm biến dạng ngoại hình và mất thị lực, dễ dẫn đến lo âu, trầm cảm, tự ti, ảnh hưởng đến quan hệ xã hội và gia đình, cần có biện pháp can thiệp toàn diện.
Liệu pháp tái tạo miễn dịch tế bào giúp kích hoạt và tái cấu trúc hệ miễn dịch của bệnh nhân, nâng cao khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư, đặc biệt thích hợp cho bệnh nhân ung thư mắt kháng xạ trị, hóa trị hoặc tái phát. Phương pháp này nhấn mạnh cơ chế "nhận diện - tấn công - tái tạo", không chỉ tiêu diệt khối u mà còn phục hồi miễn dịch bị tổn thương trong quá trình điều trị, là một hướng đi chính xác và tiên tiến trong những năm gần đây.
Trong quá trình điều trị, bệnh nhân thường gặp tình trạng suy giảm miễn dịch sau phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, kèm theo nguy cơ nhiễm trùng và phục hồi chậm. Để hỗ trợ bệnh nhân nâng cao khả năng chịu đựng và cải thiện chất lượng sống, cần xây dựng các phác đồ tái tạo miễn dịch theo từng giai đoạn.
● Phác đồ ngắn hạn: Truyền tế bào miễn dịch để nhanh chóng tăng cường sức đề kháng, nâng cao hiệu quả chống ung thư.
● Phác đồ trung hạn: Giảm tác dụng phụ của điều trị truyền thống, thúc đẩy hồi phục và hoàn thành liệu trình.
● Phác đồ dài hạn: Bao gồm tái tạo miễn dịch tế bào, miễn dịch đường ruột, miễn dịch vi lượng và miễn dịch dinh dưỡng nhằm nâng cao toàn diện miễn dịch, cải thiện chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ.
1. Xạ trị
Xạ trị là phương pháp phổ biến trong ung thư mắt, đặc biệt với u hắc tố, sử dụng dao gamma, proton hoặc dao gamma mắt để chiếu xạ chính xác vào khối u, giảm thiểu tổn thương mô lành. Thường áp dụng cho bệnh nhân giai đoạn sớm và trung bình, ít xâm lấn, phục hồi nhanh.
2. Cắt bỏ tại chỗ hoặc phẫu thuật bỏ nhãn cầu
Nếu khối u còn khu trú, có thể chọn cắt bỏ tại chỗ để giữ nhãn cầu. Nhưng nếu bệnh tiến triển nặng, để ngăn chặn di căn, cần xem xét phẫu thuật bỏ nhãn cầu. Sau đó bệnh nhân có thể lắp mắt giả để cải thiện ngoại hình, giảm ảnh hưởng tâm lý.
3. Thuốc nhắm trúng đích
Với các loại ung thư mắt có dấu ấn đột biến gen đặc hiệu, như một số trường hợp u hắc tố mắt, có thể sử dụng thuốc nhắm trúng đích để ngăn chặn đường truyền tín hiệu của tế bào ung thư. Phương pháp này ít tác dụng phụ, thích hợp cho điều trị duy trì lâu dài hoặc dự phòng tái phát sau phẫu thuật.
4. Laser vi xâm lấn
Phù hợp với bệnh nhân u nguyên bào võng mạc giai đoạn sớm, dùng nhiệt trị hoặc lạnh đông xử lý tổn thương, ít xâm lấn, phục hồi nhanh, thường kết hợp với các phương pháp khác. Đặc biệt hiệu quả với trẻ em, có thể trì hoãn phẫu thuật bỏ nhãn cầu và bảo tồn một phần thị lực.
5. Hóa trị và can thiệp động mạch
Hóa trị vẫn là phương pháp quan trọng cho điều trị u nguyên bào võng mạc. Hiện nay, kỹ thuật truyền hóa chất qua động mạch mắt được ứng dụng, đưa thuốc trực tiếp vào động mạch nuôi khối u, giảm độc tính toàn thân, tăng hiệu quả tại chỗ và kiểm soát khối u tốt hơn.
Ung thư mắt là căn bệnh ác tính nghiêm trọng, cần được phát hiện sớm và điều trị khoa học. Các chuyên gia tại Trung tâm Y học Quốc tế Liên hợp Sinh mệnh nhấn mạnh rằng, tích hợp đa chuyên khoa và ứng dụng liệu pháp tái tạo miễn dịch tế bào tiên tiến có thể giúp bệnh nhân nâng cao chất lượng sống và kéo dài thời gian sống.