Triệu chứng bệnh lý thần kinh thị giác - tủy sống

Bệnh lý thần kinh thị giác - tủy sống (Neuromyelitis Optica Spectrum Disorder, NMOSD) là một bệnh tự miễn hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của hệ thần kinh trung ương, chủ yếu ảnh hưởng đến thần kinh thị giác và tủy sống. Bệnh thường gặp ở phụ nữ từ 20 đến 50 tuổi, đặc biệt cao ở người gốc Phi và châu Á, là nguyên nhân quan trọng gây mất thị lực và rối loạn vận động.

Trên toàn cầu, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc... đã có nhiều nghiên cứu sâu về bệnh này, tỷ lệ mắc đang gia tăng hàng năm. Tại khu vực Đông Nam Á như Malaysia, Việt Nam, Thái Lan... số ca báo cáo cũng ngày càng nhiều. Do bệnh tiến triển nhanh, chẩn đoán và can thiệp sớm có ý nghĩa quyết định, nếu bỏ lỡ điều trị có thể dẫn đến tổn thương không thể phục hồi.

Triệu chứng chi tiết của bệnh lý thần kinh thị giác - tủy sống

1. Thị lực giảm đột ngột

Đa số bệnh nhân ngay giai đoạn đầu đã có biểu hiện mờ mắt một hoặc hai bên, giảm khả năng phân biệt màu sắc, thậm chí mù hoàn toàn trong thời gian ngắn. Triệu chứng thường tiến triển nhanh trong vài ngày, nếu không điều trị kịp thời có thể gây tổn thương vĩnh viễn thần kinh thị giác.

2. Yếu cơ hoặc liệt

Khi viêm lan tới tủy sống, bệnh nhân có thể xuất hiện yếu tứ chi, dáng đi không vững, trường hợp nặng nhanh chóng dẫn đến liệt chi dưới hoặc tứ chi. Phần lớn bệnh nhân phải nằm liệt giường, ảnh hưởng nghiêm trọng khả năng sinh hoạt hằng ngày.

3. Rối loạn cảm giác và đau

Nhiều bệnh nhân cảm thấy tê bì, ngứa ran ở thân mình hoặc tay chân, có khi kèm cảm giác như điện giật, thậm chí đau thần kinh dữ dội. Các triệu chứng này có thể kéo dài, ảnh hưởng đến cảm xúc và giấc ngủ.

4. Rối loạn tiểu tiện và đại tiện

Tổn thương tủy sống thường gây rối loạn bàng quang và ruột nguồn gốc thần kinh như tiểu nhiều, tiểu gấp, bí tiểu hoặc táo bón, són phân..., tạo ra nhiều bất tiện và gánh nặng tâm lý cho bệnh nhân.

5. Đặc điểm tái phát

Bệnh có tính chất tái phát rõ rệt, một số bệnh nhân có thể phát bệnh lại sau vài tháng đến vài năm. Mỗi lần tái phát đều có nguy cơ gây tổn thương thần kinh mới, triệu chứng tích lũy, tiên lượng xấu dần.

6. Thường khởi phát đồng thời hai bên

So với bệnh đa xơ cứng, NMOSD thường có đặc điểm tổn thương đồng thời hai bên thần kinh thị giác hoặc khởi phát liên tiếp trong thời gian ngắn, biểu hiện bệnh nặng hơn, cần được chú ý đặc biệt.

Kết luận

Phát hiện sớm triệu chứng của NMOSD là vô cùng quan trọng, bất kỳ tình trạng giảm thị lực đột ngột, yếu cơ hay rối loạn cảm giác nào cũng cần đi khám ngay. Các chuyên gia tại Trung tâm Y tế Quốc tế United Life nhấn mạnh, kết hợp chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm kháng thể có thể giúp chẩn đoán chính xác và đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp, từ đó nâng cao chất lượng sống và khả năng phục hồi chức năng cho bệnh nhân.