Tổng quan về đa u tủy xương

Đa u tủy xương thuộc nhóm u ác tính tế bào tương bào, chủ yếu gặp ở người trung niên và cao tuổi. Bệnh nhân thường đến khám do đau xương, mệt mỏi. Bệnh bắt nguồn từ sự tăng sinh bất thường của tế bào tương bào trong tủy, có thể gây tổn thương tiêu xương ở nhiều vị trí. Việc điều trị cần tiếp cận tổng hợp, vừa kéo dài thời gian sống vừa duy trì chức năng cơ thể.

Tình hình mắc bệnh toàn cầu

Đa u tủy xương thường gặp hơn ở các nước Âu – Mỹ, với tỷ lệ mắc ngày càng tăng. Một số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore cũng có xu hướng gia tăng, tại Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia số ca bệnh cũng đang dần tăng lên. Dân số già hóa khiến sự quan tâm đến bệnh ngày càng cao.

Mỗi năm tại Mỹ có khoảng 36.000 ca MM mới và 13.000 ca tử vong, tương đương tỷ lệ mắc hàng năm khoảng 7/100.000. Canada, Anh (Nam Thames) và châu Âu nói chung có tỷ lệ mắc tương tự. Trên toàn cầu, mỗi năm có khoảng 180.000 ca MM mới, tử vong khoảng 117.000 ca.

Tác hại chính

1. Biến chứng xương

Tổn thương tiêu xương gây đau dữ dội ở cột sống, xương ức… thậm chí gãy xương bệnh lý, làm hạn chế vận động và giảm chất lượng sống.

2. Suy giảm miễn dịch

Tế bào tương bào ác tính chiếm chỗ trong tủy xương và ức chế tế bào miễn dịch bình thường, dễ gây nhiễm trùng tái phát như viêm phổi, nhiễm trùng tiết niệu.

3. Thiếu máu và mệt mỏi

Tủy xương bị chiếm chỗ khiến quá trình sinh hồng cầu giảm, thường gây mệt mỏi, da xanh xao.

4. Tổn thương thận

Sự tích tụ quá mức globulin miễn dịch dễ lắng đọng tại ống thận, gây suy giảm chức năng thận, thậm chí suy thận.

Phương pháp điều trị mới

Liệu pháp tái tạo miễn dịch tế bào

Liệu pháp tái tạo miễn dịch tế bào thông qua việc cảm ứng tế bào miễn dịch tự thân hoặc đã được cải tạo, nhằm tái lập đáp ứng miễn dịch chống khối u. Phù hợp với bệnh nhân tái phát, kháng trị hoặc đã trải qua nhiều phác đồ mà không còn lựa chọn khác.

① Cải thiện khả năng giám sát miễn dịch;

② Làm chậm tiến triển bệnh;

③ Kết hợp cấy ghép tế bào gốc có thể nâng cao hiệu quả;

④ Ít tác dụng phụ, khả năng thích ứng cao.

Trong thực tế lâm sàng, bệnh nhân ung thư sau phẫu thuật, xạ trị, hóa trị thường đối mặt với tình trạng suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng và hồi phục chậm. Để giúp bệnh nhân có thể chịu đựng điều trị tốt hơn và cải thiện chất lượng sống, cần xây dựng các phác đồ tái tạo miễn dịch theo từng giai đoạn.

● Phác đồ ngắn hạn: Truyền tế bào miễn dịch nhằm nhanh chóng nâng cao miễn dịch, tăng hiệu quả điều trị ung thư.

● Phác đồ trung hạn: Giảm tác dụng phụ của điều trị truyền thống, thúc đẩy phục hồi cơ thể và hoàn thành liệu trình.

● Phác đồ dài hạn: Bao gồm tái tạo miễn dịch tế bào, miễn dịch đường ruột, miễn dịch vi lượng và miễn dịch dinh dưỡng để nâng cao toàn diện khả năng miễn dịch, cải thiện chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ.

Phương pháp điều trị truyền thống

1. Ghép tế bào gốc tự thân

Ghép tế bào gốc tự thân kết hợp hóa trị liều cao là phương pháp quan trọng cho bệnh nhân trẻ hoặc có thể trạng tốt. Vừa tiêu diệt tế bào ác tính, vừa phục hồi khả năng sinh máu bình thường.

2. Thuốc nhắm trúng đích và ức chế proteasome

Ví dụ Bortezomib, Lenalidomide… tác động trực tiếp vào cơ chế tăng sinh của tế bào ung thư và kiểm soát rối loạn chuyển hóa protein. Đường dùng uống hoặc tiêm thuận tiện, thường dùng trong điều trị khởi đầu và duy trì.

3. Hóa trị và thuốc nội tiết

Thuốc hóa trị truyền thống như Cyclophosphamide kết hợp corticosteroid có thể nhanh chóng kiểm soát triệu chứng, thường được dùng trong điều trị cấp cứu giai đoạn tiến triển.

4. Can thiệp vi xâm lấn và điều trị tại chỗ

Với bệnh nhân có đau xương rõ rệt hoặc nguy cơ gãy xương bệnh lý cao, có thể dùng kỹ thuật vi xâm lấn như bơm xi măng xương (tạo hình thân đốt sống) để giảm đau và cải thiện chức năng.

5. Xạ trị kiểm soát tổn thương tại chỗ

Với những vùng tiêu xương nặng, đặc biệt khi chèn ép cột sống, có thể tiến hành xạ trị chính xác để nhanh chóng giảm triệu chứng và bảo vệ chức năng thần kinh.

Kết luận

Đa u tủy xương ảnh hưởng toàn diện đến xương, thận, miễn dịch và hệ huyết học, tác động lớn đến chất lượng sống. Điều trị cần kết hợp ghép tế bào gốc, tái tạo miễn dịch tế bào, thuốc nhắm trúng đích và phương pháp vi xâm lấn. Các chuyên gia tại Trung tâm Y học Quốc tế Liên hợp Sinh mệnh nhấn mạnh rằng, điều trị sớm, tuân thủ phác đồ chuẩn và phối hợp đa phương pháp là chìa khóa kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng sống.