Ung thư thanh quản là khối u ác tính xảy ra tại thanh quản, thường gặp ở mô biểu mô vảy, chia thành ba loại tùy theo vị trí: loại trên dây thanh quản, loại dây thanh quản và loại dưới dây thanh quản. Ung thư thanh quản thường liên quan đến việc hút thuốc lâu dài, uống rượu, ô nhiễm không khí và nhiễm virus. Vì thanh quản là cơ quan quan trọng trong việc phát âm và hô hấp, sự phát triển của khối u sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến chức năng của khí quản và dây thanh âm.
Ung thư thanh quản phổ biến ở nam giới trung niên và cao tuổi, tỷ lệ mắc cao tại các quốc gia như Mỹ, Đức, Ba Lan ở châu Âu và các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và Philippines ở châu Á. Đặc biệt tại Đông Nam Á, do thói quen hút thuốc và tiếp xúc nghề nghiệp, ung thư thanh quản đang có xu hướng trẻ hóa. Nếu không điều trị kịp thời, khối u có thể xâm lấn vào khí quản và họng, dẫn đến suy hô hấp, rối loạn dinh dưỡng hoặc thậm chí tử vong.
Giai đoạn I: Tổn thương cục bộ, triệu chứng nhẹ
Khối u chỉ giới hạn trong một khu vực giải phẫu của thanh quản, chưa xâm lấn dây thanh âm hoặc ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của chúng. Triệu chứng thường là khàn tiếng nhẹ hoặc cảm giác có dị vật ở cổ họng. Giai đoạn này có tỷ lệ điều trị thành công cao thông qua phẫu thuật ít xâm lấn hoặc xạ trị, tỷ lệ sống 5 năm có thể đạt 80%-90%.
Giai đoạn II: Mở rộng cục bộ, khàn tiếng rõ rệt
Tế bào ung thư đã xâm lấn vào khu vực dây thanh âm cùng bên, có thể ảnh hưởng đến chuyển động của dây thanh âm, làm cho khàn tiếng trở nên rõ rệt hơn, kèm theo khó thở nhẹ hoặc ho. Điều trị bằng xạ trị kết hợp hoặc phẫu thuật cắt bỏ một phần, tỷ lệ sống 5 năm đạt 60%-75%.
Giai đoạn III: Di căn hạch bạch huyết, khó thở
Khối u xâm lấn thêm vào các cấu trúc của thanh quản, ảnh hưởng đến một hoặc cả hai dây thanh âm, kèm theo di căn hạch bạch huyết vùng. Triệu chứng bao gồm khó thở, đau khi nuốt, cần phải điều trị tổng hợp, tỷ lệ sống 5 năm giảm xuống còn 35%-55%.
Giai đoạn IV: Di căn xa, triệu chứng nghiêm trọng và phức tạp
Khối u đã lan ra ngoài thanh quản và di căn đến phổi, xương, gan và các cơ quan khác. Bệnh nhân có triệu chứng đau thanh quản kéo dài, khối u ở họng, xuất huyết, và khó thở nghiêm trọng. Điều trị chủ yếu sử dụng tế bào tái tạo miễn dịch, xạ trị kết hợp với hóa trị, tỷ lệ sống 5 năm dưới 20%.
1. Khàn tiếng
Khàn tiếng là triệu chứng điển hình đầu tiên của ung thư thanh quản, đặc biệt là ở dạng ung thư thanh quản dây thanh âm. Bệnh nhân sẽ cảm thấy giọng bị khàn và thô, ban đầu thường chỉ là khàn tiếng tạm thời, cải thiện sau khi nghỉ ngơi, nhưng sau đó sẽ trở thành khàn tiếng liên tục, thậm chí mất giọng. Nếu triệu chứng khàn tiếng kéo dài trên hai tuần mà không có các yếu tố như cảm lạnh, bệnh nhân cần phải đi khám ngay.
2. Cảm giác có dị vật ở cổ họng hoặc đau nhẹ khi nuốt
Một số bệnh nhân có cảm giác có dị vật mắc lại trong họng, cảm giác đau hoặc khó nuốt. Triệu chứng này thường gặp khi khối u nằm ở khu vực trên dây thanh âm hoặc nơi giao nhau giữa họng và thanh quản. Cảm giác dị vật thường kéo dài và không giảm ngay cả khi ăn uống.
3. Ho và ho có máu
Khối u gây kích thích niêm mạc họng hoặc dây thanh âm, gây ra ho khan kéo dài. Một số bệnh nhân có thể ho ra máu hoặc tăng tiết dịch trong họng. Ho có máu mặc dù không phải là triệu chứng đặc trưng của ung thư thanh quản, nhưng thường gặp ở giai đoạn giữa và cuối và cần phân biệt với các bệnh lý về phổi.
4. Khó nuốt
Khi khối u phát triển lớn, đặc biệt là khi khối u nằm ở vùng giao nhau giữa họng và thanh quản, bệnh nhân có thể gặp khó khăn khi nuốt thức ăn. Ban đầu, triệu chứng chỉ xuất hiện khi nuốt thức ăn rắn, sau đó có thể xuất hiện khi nuốt nước và nghiêm trọng hơn có thể không ăn uống được.
5. Khó thở và tiếng thở rít
Ở giai đoạn giữa và cuối, bệnh nhân ung thư thanh quản có thể gặp khó thở do thanh quản bị thu hẹp. Bệnh nhân sẽ cảm thấy thở nhanh, kèm theo tiếng thở rít, đặc biệt là khi hoạt động hoặc vào ban đêm. Trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể cần phải làm thủ thuật mở khí quản để duy trì thông khí.
6. Khối u ở cổ
Khi khối u di căn đến các mô xung quanh và hạch bạch huyết, bệnh nhân có thể sờ thấy một khối u không đau ở cổ hoặc dưới cằm. Các khối u này sẽ dần lớn lên và không di chuyển, là dấu hiệu cho thấy bệnh đã tiến triển.
7. Đau tai do lan truyền
Một số bệnh nhân ung thư thanh quản có thể gặp hiện tượng ù tai hoặc đau một bên tai. Đây là hiện tượng đau lan truyền từ thanh quản do liên kết giữa các dây thần kinh ở thanh quản và tai. Đặc biệt triệu chứng này thường xuất hiện khi ăn uống hoặc nuốt, khi không có bệnh lý về tai.
8. Suy kiệt cơ thể và giảm cân
Bệnh nhân ở giai đoạn cuối do khó khăn trong việc ăn uống, giảm dinh dưỡng và sự tiêu hao năng lượng từ khối u có thể bị giảm cân nhanh chóng, mệt mỏi, và sức khỏe suy kiệt toàn diện. Đây là dấu hiệu của suy nhược cơ thể nghiêm trọng.
9. Các cơn viêm họng tái phát
Một số bệnh nhân giai đoạn đầu có thể được chẩn đoán là viêm họng mạn tính và điều trị không hiệu quả hoặc chỉ thuyên giảm tạm thời. Đây là dấu hiệu của ung thư thanh quản giai đoạn đầu, bệnh nhân cần được xét nghiệm nội soi để chẩn đoán chính xác.
10. Khó nói và mất tiếng
Khi bệnh phát triển và tấn công dây thanh âm, bệnh nhân sẽ gặp khó khăn khi nói, giọng nói yếu dần hoặc mất tiếng hoàn toàn. Triệu chứng này ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và là dấu hiệu cho thấy chức năng dây thanh âm đã bị mất hoàn toàn.
Triệu chứng ung thư thanh quản có thể kín đáo và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường ở thanh quản. Các chuyên gia từ Trung tâm Y tế Quốc tế Liên kết Sinh mệnh khuyến cáo bệnh nhân có triệu chứng khàn tiếng kéo dài, đau họng, khối u ở cổ cần thực hiện nội soi và xét nghiệm mô học càng sớm càng tốt. Kết hợp với điều trị tế bào tái tạo miễn dịch và các phương pháp tiên tiến có thể cải thiện tỷ lệ sống sót và chất lượng sống của bệnh nhân trong giai đoạn muộn.