Tổng quan về bệnh Alzheimer

Bệnh Alzheimer (Alzheimer's Disease, viết tắt AD) là một bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, đặc trưng bởi sự suy giảm liên tục về trí nhớ và chức năng nhận thức. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây sa sút trí tuệ, đồng thời là một trong những nguyên nhân chính gây tàn tật và tử vong ở người cao tuổi, tạo ra thách thức lớn đối với y tế công cộng toàn cầu.

Tình hình mắc bệnh trên toàn cầu và các quốc gia

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hiện nay trên thế giới có khoảng 55 triệu bệnh nhân sa sút trí tuệ, trong đó 60%–70% là bệnh Alzheimer. Dự kiến đến năm 2050, con số này sẽ tăng lên 139 triệu. Tại Mỹ, có khoảng 6,5 triệu người từ 65 tuổi trở lên mắc Alzheimer. Số bệnh nhân Alzheimer tại Trung Quốc cũng đang gia tăng nhanh chóng, trở thành một vấn đề y tế công cộng nghiêm trọng.

Tác hại chính

① Rối loạn nhận thức: Bệnh nhân suy giảm trí nhớ, ngôn ngữ, khả năng phán đoán... ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

② Rối loạn hành vi và tâm thần: Có thể xuất hiện trầm cảm, lo âu, ảo giác, hoang tưởng... làm tăng khó khăn trong chăm sóc.

③ Mất khả năng tự chăm sóc: Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân có thể mất khả năng tự thực hiện các hoạt động cơ bản như ăn uống, mặc quần áo, phải phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm sóc.

④ Gánh nặng xã hội và kinh tế: Nhu cầu chăm sóc lâu dài gây áp lực lớn cho gia đình và hệ thống y tế, làm tăng gánh nặng kinh tế xã hội.

Phương pháp điều trị mới

Liệu pháp tái tạo thần kinh dựa trên tế bào gốc là phương pháp đầy tiềm năng sau các điều trị truyền thống. Tế bào gốc có khả năng thúc đẩy tái tạo thần kinh, tiết ra yếu tố tăng trưởng, tăng cường sự sống còn của tế bào thần kinh, cải thiện chức năng mạch máu não, từ đó có ý nghĩa tích cực trong điều trị Alzheimer.

Phương pháp điều trị truyền thống

① Điều trị bằng thuốc:

● Thuốc ức chế cholinesterase: Như donepezil, galantamine... có thể tăng nồng độ acetylcholine, cải thiện nhận thức.

● Thuốc đối kháng thụ thể NMDA: Như memantine, giúp điều hòa hoạt động glutamate, bảo vệ tế bào thần kinh, phù hợp cho bệnh nhân giai đoạn trung bình đến nặng.

② Điều trị không dùng thuốc:

● Luyện tập nhận thức: Thực hiện các bài tập trí nhớ, giải quyết vấn đề để kích thích chức năng não.

● Vật lý trị liệu: Bao gồm các bài tập vận động, cân bằng, giúp duy trì thể lực.

● Hỗ trợ tâm lý: Tư vấn cho bệnh nhân và gia đình, giảm lo âu và trầm cảm.

③ Can thiệp lối sống:

● Chế độ ăn lành mạnh: Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải giàu trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và cá giúp bảo vệ não.

● Tập thể dục thường xuyên: Vận động aerobic vừa phải cải thiện tuần hoàn máu, làm chậm suy giảm nhận thức.

● Hoạt động xã hội: Tham gia hoạt động cộng đồng, trí tuệ giúp duy trì chức năng nhận thức.

Kết luận

Bệnh Alzheimer là thách thức lớn đối với sức khỏe toàn cầu. Hiện nay chưa có phương pháp chữa khỏi, nhưng các liệu pháp thuốc, không dùng thuốc và thay đổi lối sống có thể làm giảm triệu chứng, cải thiện chất lượng sống. Các chuyên gia tại Trung tâm Y tế Quốc tế United Life cho rằng, cùng với sự phát triển của y học tái tạo, liệu pháp tế bào gốc mở ra một hướng đi mới trong điều trị Alzheimer.