Suy buồng trứng sớm (POI) là tình trạng suy giảm hoặc ngừng chức năng buồng trứng trước 40 tuổi, thường biểu hiện bằng rối loạn kinh nguyệt, vô sinh và mất cân bằng nội tiết. Nhóm tuổi dễ mắc bệnh nhất là phụ nữ từ 25 đến 40 tuổi, nhưng cũng có thể xuất hiện ở tuổi trẻ hơn, cho thấy xu hướng trẻ hóa. Theo thống kê, tỷ lệ mắc POI tự phát ở phụ nữ 35 tuổi là khoảng 1/250, còn ở phụ nữ 40 tuổi là 1/100.
Bệnh có tỷ lệ lâm sàng cao ở các nước phát triển như Mỹ, Anh; tại Đông Nam Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, tỷ lệ cũng tăng hàng năm, đặc biệt ở phụ nữ sống tại thành thị. Nếu không được can thiệp kịp thời, POI sẽ gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết, tâm lý và sức khỏe tổng thể.
1. Rối loạn kinh nguyệt hoặc vô kinh
Suy giảm chức năng buồng trứng thường biểu hiện đầu tiên bằng thay đổi chu kỳ kinh nguyệt, chu kỳ không đều, lượng kinh giảm hoặc thậm chí vô kinh, đây là dấu hiệu sớm phổ biến nhất.
2. Vô sinh hoặc khó thụ thai
Do số lượng nang noãn giảm hoặc không rụng trứng bình thường, việc mang thai tự nhiên trở nên khó khăn, nhiều phụ nữ chỉ được chẩn đoán POI sau thời gian dài không thể thụ thai.
3. Cảm xúc thất thường
Giảm estrogen gây mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh, dẫn đến tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt, lo âu hoặc trầm cảm, ảnh hưởng tới mối quan hệ và chất lượng sống.
4. Triệu chứng giống mãn kinh: bốc hỏa, đổ mồ hôi
Dù chưa đến tuổi mãn kinh, bệnh nhân vẫn có thể xuất hiện các triệu chứng như bốc hỏa, tim đập nhanh, đổ mồ hôi, ảnh hưởng lớn đến công việc và nghỉ ngơi.
5. Giảm ham muốn và khô âm đạo
Mức hormone giảm khiến phụ nữ giảm ham muốn tình dục rõ rệt, đồng thời niêm mạc âm đạo mỏng hơn, tiết dịch ít, gây khó chịu hoặc đau khi quan hệ.
6. Rối loạn giấc ngủ
Một số bệnh nhân gặp khó ngủ, thức giấc giữa đêm, mơ nhiều hoặc dậy sớm, tình trạng mất ngủ kéo dài làm trầm trọng thêm lo âu và suy giảm thể chất.
7. Da khô và lão hóa sớm
Giảm estrogen ảnh hưởng đến sản xuất collagen của da, gây da khô, chảy xệ, tóc thưa, móng dễ gãy... biểu hiện lão hóa sớm.
8. Giảm mật độ xương, dễ gãy xương
Suy buồng trứng sớm làm tăng nguy cơ loãng xương, biểu hiện bằng đau lưng, mỏi gối hoặc gãy xương khi va chạm nhẹ, đặc biệt cần lưu ý ở phụ nữ dưới 40 tuổi.
9. Suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung
Bệnh nhân có thể giảm trí nhớ, khó tập trung, hiệu quả công việc giảm sút, điều này liên quan chặt chẽ đến tác động của estrogen đối với hệ thần kinh trung ương.
Triệu chứng của suy buồng trứng sớm rất đa dạng, giai đoạn đầu thường kín đáo và dễ nhầm lẫn với tình trạng "suy nhược cơ thể" hoặc "căng thẳng". Các chuyên gia tại Trung tâm Y tế Quốc tế United Life khuyến cáo: khi xuất hiện rối loạn kinh nguyệt, cảm xúc bất ổn, vô sinh... cần thăm khám sớm để được đánh giá và áp dụng các liệu pháp như điều trị bằng tế bào gốc nhằm trì hoãn tiến triển bệnh.