Triệu chứng ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng là khối u ác tính xuất phát từ biểu mô niêm mạc của kết tràng hoặc trực tràng, là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất hệ tiêu hóa. Thường gặp ở người trên 50 tuổi, đặc biệt là những người có chế độ ăn nhiều mỡ ít chất xơ, tiền sử polyp đại tràng, viêm ruột mạn tính hoặc tiền sử gia đình. Tỷ lệ nam mắc cao hơn nữ.

Trên phạm vi toàn cầu, Mỹ, Đức, Nhật Bản là những quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng cao, tại Đông Nam Á như Singapore, Malaysia, Philippines những năm gần đây tỷ lệ mắc tăng rõ rệt. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng nhẹ dễ nhầm với trĩ hoặc viêm ruột, giai đoạn muộn dễ gây tắc ruột, di căn và các biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng.

Phân giai đoạn ung thư đại trực tràng

Giai đoạn I: Tổn thương khu trú, hiệu quả điều trị tốt
Khối u chỉ khu trú ở niêm mạc hoặc lớp dưới niêm, chưa xâm lấn lớp cơ hoặc hạch bạch huyết. Triệu chứng lâm sàng không rõ rệt, chỉ một số ít bệnh nhân có thay đổi nhẹ thói quen đại tiện. Phẫu thuật cắt bỏ ở giai đoạn này có tỷ lệ sống 5 năm trên 90%.

Giai đoạn II: Xâm lấn tại chỗ, chưa di căn hạch
Tế bào ung thư đã xuyên qua thành ruột nhưng chưa di căn đến hạch. Có thể xuất hiện đi ngoài ra máu, đầy bụng hoặc đau bụng nhẹ. Tỷ lệ sống 5 năm khoảng 75%, điều trị chính là phẫu thuật kết hợp hóa trị bổ trợ.

Giai đoạn III: Di căn hạch vùng
Tế bào ung thư đã lan đến các hạch lân cận, triệu chứng nặng hơn, thường có khó đại tiện, đi ngoài phân nhầy hoặc âm ruột bất thường. Tỷ lệ sống 5 năm giảm xuống còn khoảng 50%, cần hóa trị hệ thống và liệu pháp miễn dịch tế bào.

Giai đoạn IV: Di căn xa, tiên lượng xấu
Tế bào ung thư đã di căn đến gan, phổi và các cơ quan xa khác, kèm theo sụt cân nghiêm trọng, mệt mỏi và triệu chứng tắc ruột. Tỷ lệ sống 5 năm dưới 15%, chủ yếu áp dụng hóa xạ trị giảm nhẹ, điều trị nhắm trúng đích hoặc miễn dịch để kiểm soát bệnh.

Triệu chứng chi tiết ung thư đại trực tràng

1. Thay đổi thói quen đại tiện
Đây là dấu hiệu sớm và phổ biến nhất. Người bệnh thường đi ngoài nhiều lần hoặc ít hơn, thời gian đi ngoài không đều, đại tiện khó khăn, cảm giác mắc rặn nhưng không đi hết phân, thậm chí nhiều lần trong ngày vẫn thấy không thoải mái.

2. Hình dạng phân bất thường
Khối u cản trở lòng ruột, làm phân nhỏ, không đều, có lúc giống như bút chì. Đồng thời có thể kèm mùi hôi, lẫn nhầy hoặc máu đỏ tươi, đỏ sẫm. Không nên quy kết đơn thuần là trĩ.

3. Đau bụng hoặc đầy bụng kéo dài
Một số bệnh nhân có cảm giác đầy bụng kéo dài không rõ nguyên nhân, nhất là sau ăn, dễ nhầm với khó tiêu. Ung thư kết tràng phải thường âm ỉ hoặc đầy tức, ung thư kết tràng trái thường đau quặn nhiều hơn.

4. Tiêu chảy xen kẽ táo bón
Lòng ruột bị tắc nghẽn khiến nhu động rối loạn, xuất hiện tiêu chảy và táo bón xen kẽ. Có lúc tiêu chảy nhiều lần trong thời gian ngắn, sau đó lại táo bón kéo dài, rất thất thường.

5. Phân lẫn máu hoặc nhầy
Do bề mặt khối u dễ loét, khi phân đi qua dễ gây chảy máu, giai đoạn đầu thường thấy vệt máu hoặc nhầy lẫn phân, giai đoạn muộn có thể chảy máu nhiều, phân đen hoặc đỏ sẫm.

6. Chán ăn và buồn nôn
Chức năng tiêu hóa bị rối loạn, một số người bệnh có biểu hiện chán ăn, buồn nôn hoặc nôn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hấp thu dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể. Đây là tín hiệu “cầu cứu” của cơ thể.

7. Sụt cân nhanh và mệt mỏi
Khối u tiêu hao nhiều năng lượng, kết hợp với kém hấp thu, khiến cân nặng giảm nhanh trong thời gian ngắn, đặc biệt nếu giảm cân khi không ăn kiêng hay tập luyện cần cảnh giác cao. Người bệnh thường mệt mỏi, khó tập trung.

8. Biểu hiện tắc ruột
Giai đoạn muộn, khối u có thể bít hoàn toàn lòng ruột, gây chướng bụng nặng, ngừng trung tiện và đại tiện, đau bụng dữ dội. Đây là biến chứng nguy hiểm cần phẫu thuật cấp cứu.

9. Thiếu máu và da xanh xao
Mất máu kéo dài gây thiếu máu mạn tính, biểu hiện mặt tái, tim đập nhanh, chóng mặt, dễ mệt. Phụ nữ thường dễ nhầm với rối loạn kinh nguyệt, làm chậm trễ điều trị.

10. Khó chịu vùng gan hoặc vàng da
Khi ung thư di căn gan, người bệnh có biểu hiện tức vùng hạ sườn phải, chán ăn, vàng da. Đây thường là dấu hiệu giai đoạn muộn, tiên lượng xấu.

Kết luận

Ung thư đại trực tràng có triệu chứng đa dạng, dễ nhầm với các bệnh đường ruột thông thường. Các chuyên gia Trung tâm Y tế Quốc tế United Life khuyến cáo: nếu có thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, đau bụng hoặc sụt cân bất thường, cần nội soi đại tràng, xét nghiệm dấu ấn khối u kịp thời. Điều trị sớm, kết hợp các phương pháp mới như liệu pháp tái tạo miễn dịch tế bào có thể cải thiện tiên lượng và nâng cao chất lượng cuộc sống.