Chordoma là một loại u hiếm gặp có nguồn gốc từ mô dây sống còn lại trong thai nhi, chiếm khoảng 1%-4% tổng số u cột sống nguyên phát. Loại u này phát triển chậm nhưng tính xâm lấn tại chỗ rất mạnh, chủ yếu xuất hiện ở vùng xương cùng và đáy sọ, thường lan rộng vào các mô mềm lân cận. Vì nằm gần các cấu trúc thần kinh quan trọng, u chordoma có thể gây ra suy giảm chức năng nghiêm trọng và làm giảm chất lượng sống khi tiến triển.
U chordoma thường gặp ở nhóm người trung niên, phổ biến nhất ở độ tuổi 40-60. Tỷ lệ mắc bệnh trên toàn cầu khá thấp, nhưng các quốc gia phương Tây như Mỹ, Đức, Canada có tỷ lệ chẩn đoán cao hơn; các nước Đông Nam Á như Singapore, Thái Lan, Philippines cũng báo cáo tỷ lệ mắc cao hơn. Mối nguy hiểm của bệnh là do sự hạn chế về không gian phát triển, khi u chèn ép tủy sống hoặc thân não có thể gây ra liệt, khó nuốt, triệu chứng thần kinh sọ não, điều trị ở giai đoạn muộn gặp rất nhiều khó khăn.
Giai đoạn I: Tăng trưởng giới hạn, tổn thương có thể cắt bỏ hoàn toàn
U chỉ khu trú trong mô xương, chưa xâm lấn vào thần kinh hoặc mô mềm xung quanh. Tỷ lệ sống 5 năm đạt khoảng 80%-85%, nguy cơ tái phát sau phẫu thuật thấp.
Giai đoạn II: U xâm lấn vào các cấu trúc lân cận, triệu chứng chèn ép xuất hiện
Giai đoạn này, u bắt đầu ảnh hưởng đến ống sống hoặc thần kinh đáy sọ, bệnh nhân có thể xuất hiện đau hoặc rối loạn chức năng thần kinh. Tỷ lệ sống giảm xuống 60%-75%.
Giai đoạn III: Thần kinh quan trọng bị tổn thương, nguy cơ tái phát tại chỗ cao
U xâm nhập vào tủy sống hoặc các khu vực quan trọng ở đáy sọ, phẫu thuật trở nên khó khăn hơn và triệu chứng trở nên trầm trọng hơn. Tỷ lệ sống 5 năm giảm xuống 40%-55%.
Giai đoạn IV: Xuất hiện di căn, tỷ lệ sống thấp
U đã di căn đến các cơ quan xa, bao gồm phổi, gan, não, tình trạng bệnh đã ở giai đoạn muộn, không gian điều trị rất hạn chế. Tỷ lệ sống 5 năm dưới 30%.
1. Đau kéo dài ở vùng cùng cụt
Hầu hết bệnh nhân phát hiện triệu chứng đầu tiên là đau âm ỉ hoặc đau nhói ở vùng cùng cụt, đau tăng khi ngồi lâu hoặc đứng lâu, đặc biệt vào ban đêm, thường bị chẩn đoán nhầm là bệnh lý cột sống thắt lưng.
2. Mất thăng bằng khi đi lại hoặc thay đổi dáng đi
Do bị chèn ép vào tủy sống, bệnh nhân dần dần xuất hiện triệu chứng yếu liệt hai chân, khó đứng thẳng hoặc đi lại với dáng đi cắt kéo, cho thấy tủy sống đã bị ảnh hưởng.
3. Rối loạn chức năng đại tiểu tiện
U tại vùng cùng cụt có thể chèn ép các dây thần kinh, gây ra các triệu chứng rối loạn tiểu tiện như tiểu nhiều, tiểu gấp, khó đi đại tiện hoặc mất kiểm soát trong việc tiểu tiện và đại tiện.
4. Đau đầu và chóng mặt ở đáy sọ
Khi u chordoma nằm ở đáy sọ, sẽ gây áp lực lên các dây thần kinh não, dẫn đến đau đầu dai dẳng, chóng mặt, thậm chí gây ra rối loạn thăng bằng.
5. Khó nuốt hoặc giọng nói khàn
Nếu u xâm lấn vào các dây thần kinh sọ, bệnh nhân có thể cảm thấy vướng nghẹn ở họng, khó nuốt hoặc giọng nói yếu, khàn khàn.
6. Tê hoặc khó vận động tay
U chordoma ở đoạn cổ có thể gây ra sự chèn ép vào các dây thần kinh ở tay, dẫn đến tê tay, giảm lực nắm tay, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các thao tác trong cuộc sống hàng ngày.
7. U cục hoặc sự thay đổi hình dạng xương tại vùng cùng cụt
Một số bệnh nhân có thể sờ thấy một khối u cố định hoặc phần nhô ra ở vùng cùng cụt, đôi khi có cảm giác đau khi sờ nắn, cần phải cảnh giác cao.
8. Cảm giác bất thường ở mặt hoặc mắt nhấp nháy
Khi u gây áp lực lên các dây thần kinh não, có thể gây ra cảm giác tê mặt, hoặc mắt nhấp nháy không kiểm soát, nhìn đôi.
9. Thay đổi tâm trạng và giảm khả năng nhận thức
Những bệnh nhân mắc bệnh lâu dài hoặc có sự chèn ép vào thân não có thể gặp các triệu chứng giảm trí nhớ, khó tập trung hoặc thay đổi tâm trạng như lo âu, cáu gắt.
Các chuyên gia từ Trung tâm Y tế Quốc tế Life nhấn mạnh: Chordoma có triệu chứng rất kín đáo và dễ bị nhầm lẫn, gây ra sự chậm trễ trong việc điều trị. Bệnh nhân có triệu chứng đau vùng cùng cụt kéo dài, rối loạn chức năng thần kinh cần đến bệnh viện ngay để tiến hành kiểm tra. Qua các phương pháp chẩn đoán hình ảnh và can thiệp đa ngành như điều trị tế bào miễn dịch tái tạo, có thể giúp kiểm soát bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống.