โรคข้อสะโพกเสื่อมเป็นโรคที่เกิดจากการขาดเลือดมาเลี้ยงที่กระดูก ทำให้เกิดความเสื่อมที่หัวกระดูกสะโพก ซึ่งทำให้เกิดอาการปวดและความจำกัดในการเคลื่อนไหว มักเกิดในผู้ที่มีอายุระหว่าง 30-50 ปี หรือในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น การใช้ยาฮอร์โมน การดื่มสุรา หรือมีการบาดเจ็บที่ข้อสะโพก
โรคนี้พบได้ในหลายประเทศทั่วโลก โดยอัตราการเกิดโรคในประเทศที่พัฒนาแล้วเช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และเกาหลีมีสูง ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ประเทศไทย มีอัตราการเกิดที่สูง โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ที่มีโรคภูมิต้านทานตัวเอง เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ หรือโรคภูมิแพ้
1. ปวดสะโพกลึกๆ
ผู้ป่วยมักรู้สึกปวดบริเวณข้อสะโพก ซึ่งจะรู้สึกได้มากขึ้นหลังจากการเคลื่อนไหวหรือทำกิจกรรมต่างๆ เช่น การเดิน การขึ้นบันได หรือการยืนเป็นเวลานาน ปวดลดลงเมื่อพัก แต่ก็กลับมาเมื่อเคลื่อนไหวต่อ
2. อาการปวดเพิ่มขึ้นเมื่อยืนหรือเดิน
เมื่ออาการโรครุนแรงขึ้น ผู้ป่วยจะพบว่าอาการปวดเพิ่มขึ้นในขณะที่ยืนหรือเดินเป็นเวลานาน โดยอาจมีการเดินที่ไม่สะดวกหรือเดินได้ช้า
3. ความจำกัดในการเคลื่อนไหวของข้อสะโพก
เมื่อโรคมีความรุนแรง ผู้ป่วยจะรู้สึกว่าไม่สามารถเคลื่อนไหวสะโพกได้อย่างเต็มที่ เช่น การงอหรือยืดขา หรือแม้แต่การก้มตัวหรือหันตัว
4. การเดินที่ผิดปกติและอาการขามีปัญหา
ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการเดินเหมือนขากระตุก หรือไม่สามารถเดินได้อย่างปกติ มีการเดินแบบเปลี่ยนท่าทาง หรือเดินอย่างลำบาก
5. การเจ็บที่สะโพกเมื่อมีการสัมผัส
เมื่อสัมผัสที่สะโพก ผู้ป่วยอาจรู้สึกเจ็บหรือปวดเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะที่กระดูกสะโพกที่มีการเสื่อมสภาพหรือบริเวณที่มีการบวม
6. อาการอ่อนแอของขาข้างที่ได้รับผลกระทบ
เมื่อโรคดำเนินไปเรื่อยๆ การเสื่อมสภาพของข้อต่ออาจทำให้กล้ามเนื้อขาอ่อนแรงหรือมีอาการปวดอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้การเดินหรือการยืนได้ยาก
7. ความเจ็บปวดที่สะโพกไปกระจายที่หัวเข่า
บางครั้งผู้ป่วยอาจรู้สึกปวดที่เข่าหรือรู้สึกไม่สบายที่ขาทั้งสองข้าง โดยมักเกิดในขณะที่เดินหรือยืนทำให้เกิดความสับสนในเรื่องของการวินิจฉัย
8. อาการปวดที่เพิ่มขึ้นในตอนกลางคืน
ในบางกรณี ผู้ป่วยอาจพบว่าอาการปวดจะรุนแรงขึ้นในตอนกลางคืน ทำให้การนอนหลับยากลำบาก และอาจมีการตื่นบ่อยๆ ในตอนกลางคืน
9. อาการข้อต่อค้างหรือการติดขัด
บางครั้งผู้ป่วยอาจรู้สึกว่าข้อสะโพกติดขัดหรือไม่สามารถเคลื่อนไหวได้อย่างลื่นไหลเหมือนเดิม อาการนี้อาจเกิดขึ้นได้หลังจากการนั่งนานหรือการนอนหลับ
10. โรคข้อสะโพกเสื่อมในทั้งสองข้าง
ในบางกรณีโรคข้อสะโพกเสื่อมอาจเกิดขึ้นในทั้งสองข้าง โดยเฉพาะในผู้ที่มีการใช้ยาฮอร์โมนหรือผู้ที่มีโรคภูมิต้านทานตัวเอง อาการจะเกิดขึ้นพร้อมกันหรือในระยะเวลาใกล้เคียงกัน
ผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์การแพทย์ร่วมชีวิตแนะนำว่า การตรวจพบอาการของโรคข้อสะโพกเสื่อมตั้งแต่เนิ่นๆ เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดความพิการทางกาย การรักษาในระยะแรกเช่น การใช้ยา การรักษาด้วยสเต็มเซลล์และการฟื้นฟูที่เหมาะสมสามารถช่วยชะลอการดำเนินของโรคและช่วยให้ผู้ป่วยกลับสู่ชีวิตประจำวันได้ดียิ่งขึ้น