โรคไทรอยด์อักเสบฮาชิโมโตะเป็นโรคต่อมไทรอยด์เรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน มีลักษณะการอักเสบเรื้อรังของต่อมไทรอยด์ มักพบในผู้หญิงวัยกลางคนอายุ 30–50 ปี และมีแนวโน้มเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม โรคดำเนินไปอย่างช้า ๆ ช่วงแรกอาจไม่มีอาการชัดเจน แต่หากปล่อยไว้นานอาจนำไปสู่ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ
โรคนี้พบได้ทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศแถบยุโรปและอเมริกาเหนือ มีอัตราสูงในผู้หญิงยุโรปเหนือ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น จีน ญี่ปุ่น และสิงคโปร์ จำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นทุกปี โดยเฉพาะในผู้หญิงที่อาศัยในเมือง ปัจจัยแวดล้อม เช่น มลพิษ ความเครียด และการเปลี่ยนแปลงของการบริโภคไอโอดีน ถือเป็นตัวกระตุ้นสำคัญ
1. เหนื่อยล้าและอ่อนแรง
เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด ผู้ป่วยรู้สึกอ่อนแรง ขาดพลังงาน แม้พักผ่อนเพียงพอก็ไม่ดีขึ้น เนื่องจากการเผาผลาญพลังงานได้รับผลจากฮอร์โมนไทรอยด์ หากฮอร์โมนลดลงจะกระทบต่อสภาพร่างกายอย่างชัดเจน
2. อารมณ์ซึมเศร้าและวิตกกังวล
ผู้ป่วยจำนวนมากมีความวิตกกังวล อารมณ์แปรปรวน หรือซึมเศร้า ฮอร์โมนไทรอยด์มีบทบาทในการควบคุมระบบประสาท การขาดฮอร์โมนทำให้อารมณ์ผิดปกติได้ บางรายอาจถูกวินิจฉัยผิดเป็นโรคซึมเศร้า
3. แพ้ความหนาว
อาการไวต่อความหนาวหรือหนาวง่ายเป็นลักษณะเด่นของภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ ผู้ป่วยมักสวมเสื้อผ้ามากกว่าคนรอบข้างแม้อยู่ในอากาศปกติ
4. ประจำเดือนผิดปกติและภาวะมีบุตรยาก
ผู้หญิงอาจมีประจำเดือนน้อย รอบเดือนผิดปกติ หรือขาดประจำเดือน ภาวะมีบุตรยากก็พบได้บ่อย เนื่องจากความผิดปกติของฮอร์โมนส่งผลต่อระบบสืบพันธุ์
5. ความจำเสื่อมและสมาธิลดลง
สมองได้รับผลจากฮอร์โมนไทรอยด์ เมื่อฮอร์โมนลดลง การทำงานของสมองเสื่อมถอย ทำให้ความจำแย่ลง ตอบสนองช้า หรือสมาธิสั้น
6. น้ำหนักเพิ่มขึ้น
แม้ไม่ได้เปลี่ยนแปลงการกิน แต่น้ำหนักผู้ป่วยกลับเพิ่มขึ้นอย่างช้า ๆ เนื่องจากการเผาผลาญลดลงและมีอาการบวมน้ำ การลดน้ำหนักจึงทำได้ยาก
7. หน้าบวมและแขนขาบวม
เกิดจากความผิดปกติของการเผาผลาญน้ำและเกลือแร่ ผู้ป่วยบางรายมีอาการบวมที่ใบหน้า รอบดวงตา หรือแขนขา โดยเฉพาะตอนเช้า
8. ผมร่วงและผิวแห้ง
ผมบางและผมร่วงเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเวลาสระหรือหวีผม ผิวหนังแห้ง หยาบกร้าน และลอกง่าย สะท้อนถึงการเผาผลาญของผิวที่ช้าลง
9. หัวใจเต้นช้าและความดันต่ำ
ระบบหัวใจก็ได้รับผลกระทบ ผู้ป่วยมักมีอัตราการเต้นหัวใจต่ำ ความดันเลือดต่ำ รู้สึกเวียนหัวหรืออ่อนแรง และในกรณีรุนแรงอาจเกิดภาวะน้ำในเยื่อหุ้มหัวใจหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ
โรคไทรอยด์อักเสบฮาชิโมโตะแสดงอาการที่หลากหลายและไม่เฉพาะเจาะจง จึงมักถูกมองข้ามหรือวินิจฉัยผิด ผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์การแพทย์นานาชาติ Union Life แนะนำว่าการตรวจพบสัญญาณ เช่น เหนื่อยล้า แพ้ความหนาว หรือประจำเดือนผิดปกติ ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้รักษาได้ทันเวลาและป้องกันไม่ให้ลุกลามเป็นภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำหรือโรคเรื้อรังอื่น ๆ การรักษาด้วยสเต็มเซลล์ถือเป็นแนวทางใหม่ในการจัดการโรคระยะต้น